A blogpost from October 18, 2010 ·

Inzending ColumnWedstrijd MuseumFuture Connect congres (4e plaats)

 

Cultuur speelt in de samenleving een cruciale rol. Zonder cultuur geen beschaving, geen samenleven, geen betekenis. Het is dan ook van god los dat de cultuursector zich altijd in een verdedigende positie bevindt omdat er publiek geld naar toe gaat. Dat ook de sector dit zat begint te worden, blijkt uit de massale omarming van sociale media, die worden gezien als oplossing voor deze immer defensieve houding. Maar of dat nou een goed idee is?

In principe heeft iedereen toegang tot internet en sociale media als hyves, facebook en twitter. Dus als cultuur daarmee wordt ontsloten, dan is dit een democratisch gebeuren. Democratisch. Een woord waarvan de fondsen smullen. Emanciperend. Nog zo’n woord dat in de huidige subsidieaanvraag niet kan ontbreken. Sociale media bevorderen democratische ontsluiting op emanciperende wijze. Behalve dan voor hen die een telefoon hebben om gewoon mee te kunnen bellen. Hypermoderne applicaties, waar de culturele instelling veel in geïnvesteerd heeft, zijn niet aan hen besteed. Wat heeft het grote publiek aan de massale inzet van de sociale media?

De fundamenten van de cultuursector maken haar onderscheidend en vormen haar sterke punten. Fundamenten zoals het erfgoed dat zij in pacht heeft, de kunst die zij tentoonstelt en het theater dat zij ten tonele brengt. Ik mag me gelukkig prijzen dat ik nog net van de generatie ben die weet hoe het is om geen internet in je leven te hebben. Dat nieuwsgierigheid naar een tentoonstelling werd gewekt door een advertentie in de krant en je dan op de bonnefooi naar het museum ging om zelf te ontdekken of het ook echt wat was. Nu surf je naar de website van het museum om een oordeel te vellen op basis van een vluchtige representatie van de werkelijkheid.

Ach, de werkelijkheid. Door middel van sociale media kun je die manipuleren zoals je wilt. Op je facebookprofiel houdt je van klassieke muziek en filmhuisfilms. In werkelijkheid luister je ook naar de top 40 en bezoek je net zo lief Hollywood blockbusters. Hetzelfde geldt voor culturele instellingen. Ook voor hen zijn sociale media middelen om vanuit die vervloekte defensieve positie te bewijzen dat de sector het publieke geld meer dan waard is. Dit resulteert in een glimp van de werkelijkheid, waarin geen tijd wordt genomen voor nuance. Als dat wel zou worden gedaan, onthult de nuance de charme van culturele instellingen. Een charme die in de digitale wereld niet te vatten valt, maar juist in een fysiek kunstobject of theaterstuk tot uiting komt en door toeschouwers ervaren wordt.

Komen we dan toch weer uit bij Huizinga’s historische sensatie? Tja, let’s face it. De man had gewoon een punt. De sector moet voorbij die verdediging en de prioriteiten weer bij haar eigen sterke, en sensationele, fundamenten leggen. Sociale media zijn een ontsluitingsmiddel, maar nooit het doel. Als het doodknuffelen van de sociale media zo doorgaat, kan de sector zichzelf totaal uit het oog verliezen. Ongetwijfeld zullen vele liefhebbers met mij dan in opstand komen. En dat is pas democratie. Ten voeten uit.

Lieke Wijnia

Utrecht, 10-10-2010

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s